Çocuk Romatolojisi Nedir? Hangi Hastalıklara Bakar?

Çocuk Romatolojisi Nedir?

Çocuk romatolojisi; bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemindeki çocukların bağışıklık sistemi, eklem, kas ve damar hastalıklarıyla ilgilenen uzmanlık dalıdır. Çocukların bağışıklık sistemi bazen yanlış çalışarak vücudun kendi dokularına zarar verebilir. Çocuk romatoloji uzmanları, bu karmaşık durumları teşhis ve tedavi eden çocuk doktorlarıdır.

Çocuk Romatolojisi Neye Bakar?

Çocuk romatoloji bölümü,  vücutta mikrop olmadan gelişen iltihabi durumları inceler. Temel olarak şu sorunlara bakar:

• Uzun süren ve nedeni bulunamayan ateşler
• Eklem şişlikleri, ağrıları ve hareket kısıtlılıkları
• Bağışıklık sisteminin kendi vücuduna saldırdığı (otoimmün) hastalıklar
• Nedeni açıklanamayan kronik karın, göğüs veya kas ağrıları

Çocuk Romatolojisi Hastalıklarında Hangi Belirtiler Görülür?

Çocuğunuzda aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı varsa bir çocuk romatoloğuna başvurmanız gerekebilir:

• Eklem sorunları: Sabahları uyanmada zorluk, eklemlerde şişlik, kızarıklık, sıcaklık veya topallama, tüm eklem ve bacak ağrısı sorunları
• Geçmeyen ateş: En az 3 gün ve en az 38 derece ve üzeri ölçülen yüksek ateş
• Cilt döküntüleri: Özellikle ateşle birlikte çıkan veya güneşe çıkınca belirginleşen döküntüler. Aslında her türlü sebepsiz döküntüler çocuk romatoloğu’nun görmesi gereken bulgulardandır.
• Açıklanamayan ağrılar: Çocuğun günlük hayatını etkileyen kronik kas ve kemik ağrıları
• Tekrarlayıcı özellikte olan şikayetler: Düzenli aralıklarla tekrarlayan ateş, karın ağrısı veya ağızda çıkan yaralar (aftlar).

Çocuk Romatolojisi Hastalıkları Nelerdir?

• Çocukluk Çağı Romatizması (Jüvenil İdiyopatik Artrit): Çocuklarda en sık görülen, eklemlerde uzun süreli şişlik ve ağrıya yol açan, bazen gözde iltihaplanmaya ve buna bağlı tedavi edilmezse körlüğe neden olabilen romatizmal hastalık türüdür. Birçok alt grupları vardr ve bunlar hastalığın süresini, tedaviye yanıtını belirler.
• Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF): Ülkemizde çok sık görülen; tekrarlayan ateş, karın, göğüs veya eklem ağrısı nöbetleri ile seyreden genetik bir hastalıktır.
• Sistemik Lupus Eritematozus (SLE): Bağışıklık sisteminin cilde, eklemlere ve böbrek gibi organlara zarar verebildiği, yüzde kelebek tarzı döküntü yapabilen bir hastalıktır.
• Damar İltihapları (Vaskülitler - Henoch-Schönlein (IgA vasküliti / Kawasaki / Takayasu vb.): Vücuttaki damarların iltihaplanmasıyla oluşan, ciltte morluklar veya uzun süreli ateşle kendini gösteren, tutulduğu bölge ve organlara göre bulgu veren hastalıklardır.
• Periyodik Ateş Sendromları: Belirli aralıklarla (örneğin ayda bir) tekrarlayan, boğaz ağrısı veya ağız yaralarının eşlik ettiği ateş nöbetleridir. Bu şemsiyede en sık görülen PFAPA ve FMF hastalıklarının dışında, daha nadir görülebilen tekrarlayan ateş (periodik ateş) sendromları da vardır.

Çocuk Romatolojisi Bölümünde Tanı ve Uygulanan Testler Nelerdir?

Romatolojik hastalıklarda tek bir kesin tanı testi yoktur. Teşhis, uzman doktorun detaylı muayenesi ve aşağıdaki yöntemlerin birleşimiyle konur:

• Kan Testleri: Vücuttaki iltihap oranını gösteren testler (Sedimantasyon, CRP) ve bağışıklık sistemini inceleyen özel antikor testleri (ANA, RF vb.).
• İdrar Analizi: Hastalığın böbrekleri etkileyip etkilemediğini anlamak için yapılır.
• Görüntüleme Yöntemleri: Eklemleri ve iç organları incelemek için Ultrason (USG), Röntgen veya MR (Emar) çekilebilir.
• Genetik Testler: FMF gibi kalıtsal hastalıklardan şüphelenildiğinde gen mutasyonlarını belirlemek için istenir.

Doç. Dr. Emil Aliyev

Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi Çocuk Romatoloji Uzmanı